|
Zuinig met Water
Water, negentig procent of meer van het
totale gewicht van een plant, is essentieel voor het functioneren
van een plant. Sterke zonnestraling en een hoge lichtintensiteit
zorgen ervoor dat de grond snel uitdroogt en planten meer
water verdampen. Waar planten uit gematigde streken voor het
afkoelen van hun oppervlakte veel water nodig hebben, gebruiken
Mediterrane planten een eigen combinatie van technieken om
hun waterhuishouding in balans te houden. Door verdamping
tegen te gaan en water op te slaan kunnen ze leven van de
regen alleen.
Bladeren van groenblijvers, die vaak hard
en stekelig aanvoelen, zijn karakteristiek voor veel Mediterrane
plantenfamilies. Ze verminderen het waterverlies met een reeks
aanpassingen. Daaronder zijn actieve methoden, zoals het sluiten
van bladporiën, maar ook passieve. Een dikke opperhuid wordt
vaak gecombineerd met een wasachtig laagje dat licht reflecteert.
Microscopisch kleine schubben geven planten een wit- of grijsachtige
tint, bijzonder effectief in het reflecteren van licht en
warmte.
Door een zorgvuldige positionering van de
bladeren, een andere techniek, blijft het centrum van de plant
in de schaduw, of worden juist de bladeren zelf tegen
het zonlicht beschermd. Veel peulvruchten sluiten hun bladeren
overdag, terwijl andere ze verticaal houden.
Het beperken van bladoppervlak is een veel
voorkomende techniek, die bereikt wordt door schubben in allerlei
soorten en maten, maar ook door smalle bladeren. Vaak is het
bladoppervlak beperkt tot stukjes weefsel aan naaldachtige
bladeren. Veel plantensoorten hebben diep ingesneden bladeren.
De bladeren worden beschermd door aanpassingen
die het bladoppervlak afkoelen. De afscheiding van een waterafstotend
laagje vermindert de verdamping van water op het bladoppervlak.
Veel planten, waaronder bolgewassen, hebben
een levenscyclus ontwikkeld waarbij ze in de zomer hun blad
verliezen en in zomerslaap gaan. Andere behouden hun blad
als ze in zomerslaap gaan, maar beperken de fotosynthese tot
hun stam. Zulke planten hebben vaak stekels aan hun bladpunten.
Vrijwel alle vetplanten maken gebruik van
een efficiënte opslag van water in verdikte stammen, bladeren
en wortels in combinatie met een stugge huid om het water
ook daadwerkelijk binnen te houden.
Plannen overleven de droge zomers dankzij
een of meer van deze technieken. In de strijd om te overleven
kiest elke soort zijn wapens. maar welke methode ze ook gebruiken,
het resultaat is het besparen van water en het overleven. |
